Verder lezen

Wetenschappelijke kennis over reiki

De wetenschappelijke kennis over de effecten van handoplegging, reiki en affectieve aanraking groeit; een reiki behandeling activeert het parasympatisch zenuwstelsel, welke het lichaam in een staat van ontspanning en herstel brengt. Het kan helpen met het verminderen van stress, pijn, angst, vermoeidheid, misselijkheid en depressie. Ook kan het je zelfvertrouwen verbeteren. Negatieve gezondheidseffecten van reiki zijn nog door geen enkele studie gevonden (McManus, 2017; Dylar, 2019; Packheiser et al, 2024). Recenter onderzoek toont aan hoe zachte aanraking het zogeheten CT-zenuwsysteem activeert, waardoor kortdurende en chronische pijnklachten kunnen afnemen (Hobma, 2024).

Figuur: De resultaten van grootschalig onderzoek naar de effecten van één enkele reiki sessie. De resultaten tonen hoe de fysieke en psychische gezondheid op meerdere vlakken verbetert. Bron: Dyler, Balwin, Rand (2019)

Voor meer informatie kun je terecht bij de volgende artikelen:

Dyer NL, Baldwin AL, Rand WL. A Large-Scale Effectiveness Trial of Reiki for Physical and Psychological Health. J Altern Complement Med. 2019 Dec;25(12):1156-1162.

McManus D. E. (2017). Reiki Is Better Than Placebo and Has Broad Potential as a Complementary Health Therapy. Journal of evidence-based complementary & alternative medicine, 22(4), 1051–1057. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5871310/

Packheiser, J., Hartmann, H., Fredriksen, K. et al. A systematic review and multivariate meta-analysis of the physical and mental health benefits of touch interventions. Nat Hum Behav (2024). https://doi.org/10.1038/s41562-024-01841-8

Hobma, M., (2024). Aanraking is een middel tegen pijn dat geen bijwerkingen heeft. NRC. https://www.nrc.nl/nieuws/2024/04/10/aanraking-is-een-middel-tegen-pijn-dat-geen-bijwerkingen-heeft-a4195527?t=1713166029

Geschiedenis van handoplegging

In traditionele literatuur over reiki wordt vaak gesproken over het doorgeven van ‘reiki energie’, waar in andere oosterse geneeswijzen wordt gesproken over ‘kundalini energie’, ‘prana’ en ‘chi’. Deze termen zijn door de eeuwen heen ontstaan in verschillende oosterse gebieden, maar duiden mijn inziens exact hetzelfde aan: universele levensenergie dat in alle levende organismen stroomt. Universele levensenergie is tevens de letterlijke vertaling van de Japanse kanji karakters ‘rei-ki’. De opvatting dat een dergelijke spirituele energie bestaat, is diep verweven in de cultuur en spiritualiteit van veel Aziatische landen, maar wordt in het Westen niet zonder meer aangenomen. Wel is er inmiddels consensus onder wetenschappers wereldwijd dat alle matterie, van gehele planeten tot dieren, bestaat uit energie (Albert Einstein, Quantum fysica). Energie stroomt door ons heen, zij het in de vorm van emoties, gedachten of bewegingsenergie.

Handoplegging wordt op zijn minst al duizenden jaren toegepast. In zowel de Hebreeuwse (Joodse) als Christelijke Bijbel komt handoplegging voor, vaak in de vorm van zegening. Ook de Boeddha zou mensen hebben genezen met zijn handen. Binnen de Kerk wordt handoplegging nog steeds toegepast – Er wordt weliswaar niet gesproken over een ‘energie’, maar over de werking van de ‘Heilige Geest’. De bekendste persoon ter wereld die handoplegging toepaste is Jezus Christus. Volgens het Nieuwe Testament heeft hij meerdere personen hiermee kunnen genezen. Ook zou hij hebben gezegd dat anderen (“die tot geloof zijn gekomen”) hetzelfde zullen doen: ”ze zullen zieken weer gezond maken door hen de handen op te leggen” (Marcus 16, 18).

De grondlegger van het wereldwijd bekende leersysteem van reiki is Mikao Usui (1865 – 1926). Als docent theologie ging hij op zoek naar de manier waarop Jezus en Boeddha met handoplegging zieken genazen. Hiervoor bestudeerde hij 2500 jaar oude boeddhistische sutra’s en ging hij mediteren op een heilige berg. Nadat de Japanner een spirituele ervaring kreeg tijdens meditatie, ontdekte hij een helend vermogen in zijn handen, waarmee hij zichzelf en anderen kon helpen genezen. In de jaren daarna heeft hij heel Japan doorgereisd om anderen deze heelmethode te leren. Zijn leersysteem is via zijn leerlingen de wereld overgegaan en bestaat tot op de dag van vandaag. Volgens diverse bronnen was Usui echter niet de eerste persoon die de geneeswijze introduceerde; er bestonden in Japan en het Oosten destijds al verschillende vormen van reiki. Usui was in feite een invloedrijke herontdekker.

‘Reiki is love. Love is wholeness. Wholeness is balance. Balance is well-being. Well-being is freedom from disease.’

~ Mikao Usui

In de 18e eeuw, ruim een eeuw eerder, ontstond ook in West-Europa een vergelijkbare behandelingsvorm als reiki. Hier werd niet gesproken over energie, maar over ‘vloeistof’. Volgens de Duitse arts Frans Anton Mesmer (1734-1815) kon een disbalans van bepaalde lichaamsvloeistoffen zorgen voor lichamelijke problemen. Hij noemde deze vloeistoffen: fluïdum. Waar hij eerder experimenteerde met magneten om deze balans te herstellen, begon hij zijn cliënten later te behandelen met slechts zijn handen. Mesmer vond zijn verklaring voor deze behandelwijze in iets dat hij ‘dierlijk magnetisme’ noemde. Ieder levend wezen zou volgens hem bezitten over deze kracht. Tot op de dag van vandaag zijn er behandelaars actief die, in de voetsporen van Mesmer, handoplegging toepassen. Zij noemen zichzelf ‘magnetiseurs’.

Doordat we uit energie bestaan, dragen alle levende wezens een magnetische lading. Binnen de wetenschap van biomagnetisme wordt onderzoek gedaan naar het elektromagnetisch veld van mensen, dieren en organen. Veel dieren zijn in staat om magnetische velden zintuigelijk aan te voelen. Dit noemt men magnetoreceptie.